Vooraf

Een familiegeschiedenis is nooit compleet; in archieven zijn veel dossiers bewaard gebleven waarin sporen van voorouders gevonden kunnen worden. Voor een genealoog zijn oude stukken vaak niet een echt probleem omdat ze allemaal toegankelijk zijn. Het is vaak moeilijker om gegevens uit de huidige tijd te vinden. Gegevens jonger dan 75 jaar zijn  meestal (nog) niet openbaar. Gelukkig is er internet. Via verschillende sites en zoekprogramma’s heb ik veel nazaten van Hiske Alvers en Sibilla Jans Theding uit de “moderne” tijd op kunnen sporen. Desondanks ontbreekt er  nog een enkeling en zijn nog niet alle gegevens compleet.  Mensen met de achternaam Wever die nog niet zijn opgenomen in de genealogie maar die wel de naam van een (groot)ouder hebben gevonden wil ik vragen om te reageren.  Ik wil dan graag weten: uw naam, beroep, de namen van uw ouders , uw geboortedatum en –plaats, eventuele huwelijksdatum en –plaats. Vanzelfsprekend ook dezelfde gegevens van uw eventuele (ex-) partner (ook als u samenwonend bent) of van uw kinderen.

 

Daarnaast kom ik graag in het bezit van (oude) familiefoto’s, portretfoto’s of rouwbrieven  van de Wevers uit de genealogie. U kunt me ook een plezier doen met het sturen van een digitale c.q. gescande afbeelding.

 

Gert Schuurman (Mussel)

 

gert.schuurman@planet.nl

info@weverleden.nl

www.weverleden.nl

Ontstaan en oorsprong van de familienaam Wever

 

De Wever-familie vindt zijn oorsprong in het oude Westerwolde. Generaties lang hebben ze daar gewoond en gewerkt. Pas in de twintigste eeuw zwerven ze, als kinderen van hun tijd, uit over geheel Nederland en soms ver daarbuiten. De familiegeschiedenis gaat circa vijfhonderd jaar terug als de tot nu toe oudst bekende voorvader, ene Gerdt Huisinghe, begin zestiende eeuw wordt geboren in Onstwedde. De familienaam Wever is dan nog niet aangenomen. Pas generaties later is dat het geval.

Met de invoering van de Burgerlijke Stand in 1811 wordt ook het aannemen van een achternaam verplicht. Tot dan was het voeren van een familienaam voorbehouden aan lieden met status.

Een vaste achternaam was van wezenlijk belang voor het welslagen van de Burgerlijke Stand. De “kleine luijden” voerden tot aan dat moment vaak een patroniem. Een patroniem is een naam die is afgeleid van de naam van de vader (bijvoorbeeld Geert Harms is het patroniem van Geert, zoon van Harm). Dit systeem had tot gevolg dat de achternamen per generatie wisselden. Aan het einde van achttiende eeuw werden de patroniemen geleidelijk aan vervangen door achternamen. Niet alleen voor de Burgerlijke Stand maar ook omdat het een zekere status gaf, die vanaf dan niet meer alleen was voorbehouden aan de welgestelden. Mensen die met de invoering van de burgerlijke stand in 1811 geen achternaam hadden moesten er één bedenken en die naam werd geregistreerd in registers van naamsaanneming. Regels voor de naamsaanneming waren er niet. Sommigen kiezen hun patroniem als achternaam, anderen kiezen voor een naam waar hun oorsprong in doorklinkt (bijv. Osnabrugge, De Vries, of Van der Heide). Ook gebeurde het dat de aangever bij het plechtige moment van het optekenen van de achternaam zo keurig mogelijk Nederlands probeerde te spreken. Katoen kon daardoor veranderen in Katuin en Nijstiel in Niestijl. Ook omdat niet iedereen wist hoe zijn naam geschreven moest worden. Ambtenaren moesten afgaan op de klank; een bekend voorbeeld daarvan is de verbastering van de welluidende Franse naam Du Celliee in het net zo klinkende Dusseljee. Iemand die het niet zo hoog in zijn bol had koos voor Arbeider of Werkman. Anderen zochten het juist hogerop met Prins, Keizer, Koning, Baron, of De Graaf. Dat niet iedereen even serieus omging met hun keuze is bekend. Namen als Naaktgeboren of Klungel zijn daar voorbeelden van. Er waren grapjassen die hun bijnaam of hun reputatie in hun naam hebben laten doorklinken. Zo kreeg je namen als Jan Berends Borrel, Evert Brandewijn en Jan Pottjebier….

Gelukkig voor zijn nakomelingen was de stamvader van de Wevers wat serieuzer!

           

 

Het ontstaan van de achternaam Wever

Twee nazaten van Gerdt Huisinghe, ene Berent Hiskes en zijn broer Alver Hiskes, zonen van Hiske Alvers en Sibilla Jans Thedingh, nemen de achternaam Wever aan. Waarom de naam Wever? In de Burgerlijke Stand is terug te vinden dat Berent Hiskes zijn kost verdiende met het weven van stoffen; zijn beroep was wever! Broer Alver is “landgebruiker”, landbouwer. Volgens de akten had hij dus geen verwantschap met het weversvak. Misschien dat hun vader zich ruim voor de invoering van de Burgerlijk Stand al tooide met de achternaam Wever? Waarschijnlijk niet , want in het sterfboek van Onstwedde wordt hij in 1790 genoemd als Hiske Alvers. Ook hun zus Antke wordt bij haar overlijden in februari 1811 in het sterfboek genoemd als Antke Hiskes. Twee feiten waar de naam Wever genoemd had kunnen worden als vader Hiske de achternaam Wever al had aangenomen. Aannemelijker is dat Alver, die in 1811 allang getrouwd is en kinderen heeft, uit verbondenheid met zijn oudste broer zich heeft laten registreren met de achternaam Wever. Uiteindelijk waren de beide broers bij de naamsaaneming in 1811 nog als enigen van zes kinderen van het ouderlijke gezin in leven. Pas in de overlijdensakte van Alver (1846) is voor het eerst zijn achternaam Wever te lezen; bij het huwelijk van zoon Hiske (1836) noemt hij zich nog Alver Hiskes, terwijl zijn dochter Jantijn bij haar overlijden in 1833 wel de achternaam Wever draagt. Blijkbaar heeft het jaren geduurd voordat men was gewend aan een achternaam. Voor het vervolg beschouwen we Hiske Alvers als de stamvader van de familie Wever! Misschien dat het nu al duizelt van de namen? Om het overzicht te behouden wordt verwezen naar de afbeelding hieronder; in rechtstreekse lijn is deze stamreeks weergegeven.

 

 

de stamreeks vanaf Gerdt Huising tot aan de aanneming van de naam Wever

 

 

Denk niet dat alle mensen met de achternaam Wever familie van elkaar zijn.  Zo was er in Onstwedde een Steffen Berends die zich ook Wever heeft laten noemen; toch was hij geen familie. Er zijn dus vele anderen geweest die met het weven van stoffen de kost hebben verdiend en ook hebben gekozen voor de achternaam “Wever”. Het toont ons ook een probleem: alle nazaten van Gerdt Huisinghe hebben op een zeker moment een achternaam moeten kiezen. Berent Hiskes Wever heeft zich laten leiden door zijn beroep. Het zou te ver voeren om alle nazaten van Gerdt Huisinghe in dit onderzoek te vermelden, Bedenk maar eens hoeveel mannelijke nazaten, met later elk hun eigen achternaam, geboren kunnen zijn in de zeven generaties tussen Gerdt Huisinghe en de invoering van de Burgerlijke Stand. We beperken  ons nu dus tot alle nakomelingen van Hiske Alvers en Sibilla Jans Thedingh, die de achternaam Wever dragen of hebben gedragen. Kinderen van de dochters van de familie worden dus niet vermeld omdat zij niet meer de achternaam Wever dragen maar de naam van de vader. Dit noemen we de genealogie Wever. Hadden we gekozen voor alle nakomelingen, dus ook in vrouwelijke lijn, dan had het de parenteel van Hiske Alvers geheten.

 

 

De familienaam Wever is met amper 200 jaar voor genealogische begrippen betrekkelijk jong te noemen. Toch willen we niet zondermeer voorbijgaan aan de familielijn vanaf Gerdt Huisinghe tot Hiske Alvers . Om te voorkomen dat het oudste deel van de familiegeschiedenis onbelicht zou blijven is in rechte lijn de banden van vader op zoon tussen Gerdt Huisinghe en Hiske Alvers beschreven. Om dit deel van de geschiedenis goed te kennen is het zinvol om iets te verhalen over het gebied Westerwolde, waar de familie Wever, ook nu nog steeds, sterke banden mee heeft.

 

 

 

Westerwolde 

De naam Westerwolde of ‘het woud van het westen’ wordt in ca.900 in een inkomenslijst van de abdij van Werden aan de Ruhr voor het eerst genoemd als Westerwalde; waarschijnlijk was het huidige overwegend agrarisch gebied indertijd zeer bosrijk. Dit wordt bevestigd door plaatsnamen als Onstwedde (ooit Unesuuido = bos van de persoon Une) en Vlagtwedde (ooit Flachtwide = dooreen gestrengeld bos). Ook zijn er veronderstellingen dat de naam Westerwolde is afgeleidt van het Germaanse woord Wes, wat “ruig” betekent; een ruig bosachtig gebied dus. Hoe dan ook, de aanduiding Westerwolde kan tegenwoordig vreemd genoemd worden; het ligt immers niet in het westen van Nederland noch in het westen van Groningen. Waarschijnlijk heeft het te maken met het feit dat Westerwolde indertijd hoorde bij Westfalen; zo is er ook een Osterwalde dat toen toebehoorde aan Oostfalen.

Op oude kaarten van het gebied is te zien dat Westerwolde vroeger geheel ingeklemd was door veenmoerassen; het gebied lag daardoor nogal geïsoleerd waardoor de bewoners veelal op elkaar waren aangewezen. Het Westerwolder landrecht was hun wet. Het landrecht is generaties lang mondeling overgeleverd en is in 1470 voor het eerst op papier gezet. De rechtspraak berustte bij een richter die werd verkozen door twaalf “gezworenen”. De gezworenen werden gekozen door de eigenerfden in het gebied. De richter moest eerlijk, rechtschapen en van onbesproken gedrag zijn, moest eigenerfde zijn en moest wonen in Vlagtwedde of Onstwedde, indertijd de hoofdplaatsen van het gebied. In dit landrecht zijn zaken soms tot in detail geregeld. Hoe minutieus illustreert de regel: “Een hoen mag gaen buten syns heren heren hoff, soe veer als een vrouwe meyt ene vorder ploechyser mag warpen binnen die doere staen, ende warpen tusschen die benen wth”. Vrij vertaald regelt het artikel dat kippen best buiten het eigen erf mogen komen, maar niet verder dan de afstand die de vrouw des huizes met gespreide benen, staande in de deuropening,  kon werpen met het voorste ploegijzer.  Deze verordening zal ongetwijfeld bedoeld zijn geweest om burenruzies te voorkomen.

Ook was in het landrecht geregeld dat een boerenerf bij het overlijden van de boer altijd het onverdeelde eigendom van de oudste zoon of oudste dochter (als er geen zonen waren geboren) moest worden. Eventuele broers en zussen werden uitgekocht met een geldbedrag waarvan de hoogte afhankelijk was van de welvarendheid van de boerderij. Zo was versnippering van de boerderij praktisch onmogelijk. Jongere broers konden op zoek gaan naar een erfdochter (dus de oudste dochter uit een boerengezin zonder zonen).

Boeren met een eigen erf voerden van vader op zoon de naam van de boerenstede waarop ze woonden. De boerenstede, het erve, was zo belangrijk dat ook de bruidegom die introk in de boerderij van een erfdochter zich voorzag van de naam van de boerderij van zijn vrouw; hij nam dus de naam van zijn vrouw aan.

Gerdt Huisinghe was als eigenaar van het “erve Huisingh” ook genoemd naar zijn boerenerf te Onstwedde.

 

De inwoners van Westerwolde sluiten in 1316 een overeenkomst met de bisschop van Munster. In ruil voor zijn bescherming beloven de ingezetenen van het gebied voor elk huis met een schoorsteen een jaarlijkse vergoeding van de waarde van een kip; dit noemt men de hoenderbelasting.

 

Jammer genoeg zijn alleen de hoenderregisters over de jaren 1568-1575 en 1589-1593 bewaard gebleven. Meer dan 250 jaar na de oprichting in 1316 vinden we de namen van Gerth Huisijnck/ Huisinck/Husinck (1568-1570 en 1572-1573) en diens zoon Johan Huisinck/Huisinge (1574 en 1589-1592).

 

Overeengekomen wordt dat de bisschop deze belasting nooit verhoogd. In ruil voor de belasting geeft de bisschop bescherming aan de bewoners van het gebied en staan de Westerwolders de bisschop bij in geval van oorlog. Ook wordt bepaald dat de Westerwolders geen versterkte huizen zullen bouwen zonder toestemming van de bisschop. Het heeft dus de goedkeuring van de bisschop als omstreeks 1370 de Addinga’s zich in het gebied vestigen en in Wedde een stenen huis bouwen, de zogenaamde Wedderborg. Van hieruit trekken de Addinga’s, ongetwijfeld ook met toestemming van de bisschop, de heerschappij over Westerwolde naar zich toe. De Addinga’s regeren met willekeur en hebben vooral hun eigen belang voor ogen. Een aantal generaties van de familie Addinga’s voeren een waar schrikbewind. Nadat in 1391 Egge Addinga door de Westerwolders wordt vermoord herhaalt de geschiedenis zich in 1475; Egge II wordt met geweld uit de weg geruimd. De geschiedschrijver Ubbo Emmius schrijft dat deze moord niet te rechtvaardigen was, maar wel alleszins te begrijpen. De Addinga’s tonen geen respect voor vonnissen van de richter, eigenen zich opgelegde geldstraffen toe, laten tol heffen (waardoor handelslieden weg blijven) en ontnemen de ingezetenen hun visrechten. Vee wordt ontnomen, inwoners worden beroofd van hun huisraad of worden zonder proces in de kerker gegooid.

 

 

In een klaagschrift over de misdragingen van de Addinga´s, gericht aan de bisschop van Munster wordt een zekere Gerdt Huisingh genoemd. Gezien de tijd waarin het klaagzang is geschreven (ca.1475) is het aannemelijk dat deze de vader of grootvader is van “onze” Gerdt Huisingh.

 

Uit het klaagschrift van “de gemeynen Inwoners des landes Westerwolde”, over de misdragingen van de Addinga’s, “aan Henrick biscop to Munster und Administrator der hilligen kercken to Bremen”:

…….Xv Item noch claget Gherd Husinck wodanewys hem summigen tyden in enen frygen gelage hefft geseten umme sin und to der sulven tyd de selve Gherd und de wert des huses tplichterch und twistich worden dat dem selven Gerde vor sin rede gelt nem beer mochte werden So genck Gerd myt hasten mode weder in dat hues als he gelach darumme schattede em aff Egge XII Rinsgen.des he doch na lantrecht uitwisinge nicht mer gebrocken had dan V marck Vortmer dem sulven Gherde aff hevet genomen XII rinsgen. Und ock VI rinsgen. Welker XII und Vi rinsgulden mit II marcken mochte hebben betalt…………

………XXVIII Vort claget Gherd Husinck to Unswede wo ene Egge hadde geladen up enen frijen dach twee mannen to scheidende de umme sake en bekant und summigen anderen luders twidrachtich weren als Wibben Hinckinck und sine weder partye, und dar over van he Gherde vorgen. Uit den krame und warp ene in de staken und vort em aff scattede XII rinsgen. Sunder jenige rede und ansprake……..

 

De vertaling van bovenstaande tekst:

……..15 Ook nog klaagt Gherd Husinck hoe hij ooit in een vrij gelag had gezeten voor zijn plezier en dat toen dezelfde Gherd en de waard van het huis verdeeld raakten en ruzie kregen, omdat dezelfde Gerd voor zijn contant geld geen bier kreeg. (De kroeg uitgegooid zijnde) ging Gerd onmiddellijk weer de kroeg in naar het hem beliefde. Daarom vorderde Egge (hem) 12 rijnsguldens af, terwijl hij toch volgens de bepalingen van het landrecht niet meer dan 5 marcken boete zou moeten betalen. Verder heeft (Egge) dezelfde Gherde 12 rijnsguldens afgenomen en ook 6 rijnsgulden, welke 12 en 6 rijnsgulden hij met 2 marcken had kunnen betalen……..

 

……..28. Voorts klaagt Gherd Husinck te Onstwedde hoe Egge hem had gesommeerd op een vrije dag te oordelen over twee mannen die tweedracht hadden om zaken (die) hem en sommigen andere lieden bekend (waren), te weten Wibbe Hinckinck en zijn tegenpartij. En daarop nam hij voornoemde Gerd uit zijn huis en wierp hem in het gevang en vorderde hij hem voorts 12 rijnsgulden af, zonder enige reden en aanspraak……….

 

 

Drie jaar na de dood van Egge II komt een slepend conflict tussen de bisschop en de stad Groningen over rechten met betrekking tot de dorpen Blijham en Bellingwolde tot een climax. De borg wordt in 1478 door de “stadjers” met steun van de Westerwolders ingenomen en afgebroken. De Addinga’s worden echter  niet verdreven. De borg wordt herbouwd en in 1523 wordt de weduwe van ene Jurjen Addinga door de bisschop hersteld in de aloude positie. In 1530 wordt de borg na beleg ingenomen door Karel van Egmont, de hertog van Gelre. Veel Westerwolders ontvluchten het oorlogsgeweld. De richters van Westerwolde en de dorpen Blijham en Bellingwolde doen tevergeefs een beroep op de bisschop: maar de opbrengst van de hoenderbelasting blijkt te gering om “een peerdt tho sadelen”.

In 1536 erkent de stad Groningen Karel V als heer. De stadhouder van Friesland, George Schenk van Tautenburg, wordt te hulp geroepen om de hertog van Gelre te verdrijven. Na belegering en val van de borg te Wedde wordt George door Karel V  beloond met het gebied Westerwolde. De erven van George verkopen de rechten in 1561 aan de graaf van Aremberg, Johan de Ligny. Nadat deze sneuvelt in de slag bij Heiligerlee  vervallen de rechten aan zijn weduwe. In 1593 wordt het gebied veroverd door het Staatse leger. Vanaf dat moment worden de rechten van het gebied regelmatig verhandeld totdat ze uiteindelijk in 1619 belanden in de handen van de stad Groningen. Deze toestand blijft bestaan tot 1795, de komst van Napoleon.

 

 

Westerwolde omgeven door moerassen (kaart van Carolus Allardt uit ca.1650)

 

 

De oorsprong, erve Huisingh

Zoals al geschreven kan ene Gerdt Huisingh gerekend worden als de oudst bekende voorvader van de Westerwoldse familie Wever. Samen met z´n gezin bewoonde hij het erve Huisingh in Onstwedde. De meeste Onstwedder familienamen zijn patroniemen (bijv.Boels als zoon van Boele), maar de nog oudere, Saksische patroniemen, eindigen op “–ing” of “-ink”. De uitgang “–ing” betekent zoveel als “zoon van”. Het erve Huisingh is waarschijnlijk genoemd naar zijn stichter, waarschijnlijk ene zoon van Huite of Hoite.

Hoewel de naam Huisingh ( in allerlei verbasterde vormen) is gebleven, is van de boerderij zelf geen spoor meer te vinden; het was gelegen aan “De Hörn” te Onstwedde, schuin tegenover de plek waar nu  museumboerderij “’t Slaaitnhuus” is te vinden. Het erve Huisingh is al bekend in 1400 en lag ingeklemd tussen het erve Mennersingh en het erve Clawes. Aan de achterkant werd het erve Huisingh begrensd door het erve Hannes ; aan de overkant van de zandweg lagen het erve Schroers en het erve Rensingh.  Het zal waarschijnlijk rond 1680 zijn geweest dat de grond van erve Huisingh is gesplitst en een gedeelte verkocht. Om onderscheid te maken was er vanaf dat moment sprake van erve Huisingh I en erve Huisingh II. Later werd deze nieuwe boerderij omgedoopt in erve Smits.

 

 

Bovenstaande foto is gemaakt aan “de Hörn” in Onstwedde; het braakliggend perceel tussen de bomen is ongeveer de plaats waar het erve “Huisingh” heeft gestaan. Het huis rechts op de foto staat gedeeltelijk op de plek waar vroeger erve “Huisingh II”  heeft gestaan.

 

Stamreeks van Gerdt Huisingh in rechte lijn tot aan Hiske Alvers, stamvader van de familie Wever

 

I Gerdt Huisingh is geboren omstreeks 1526 in Onstwedde. Gerdt is overleden omstreeks 1574 in Onstwedde, ongeveer 48 jaar oud. Landbouwer op ’t Huisingh-erve te Onstwedde.

Gerdt trouwde, ongeveer 20 jaar oud, omstreeks 1546 in Onstwedde met N. N..

 

Breuken zijn geldstraffen waarvan de opbrengst ten goede komt aan de landheer. De strafmaat voor een overtreding  is vastgelegd in het Westerwolds Landrecht. De strafmaat voor vergrijpen die niet in het landrecht zijn vastgelegd worden bepaald door de rechter, die ook verzachtende omstandigheden mee kan laten wegen (meestal armoede) voor de hoogte van de straf.  De eerste vermelding van een ver familielid in het breukenboek:  

 

29-10-1574:

“Gerdt Huisinck heft ein mandat van vijff marck over junge Hisko ter Borch overgegeven, daerumme dat he ehme den roggen nicht gelevert den he ehme schuldich, is de broeke twe daler”.

Bron: Ontfanck van breucken des Gerichtes Westerwolde 1567-1667

 

Bovenstaande houdt in dat Hisko ter Borch zijn afspraak niet is nagekomen om aan Gerdt Huisingh rogge te leveren. De breuk (de boete voor Hisko ter Borch) is twee daalder.

 

Achter een kort zinnetje kan een heel verhaal schuilgaan. Gezien de tijd van het jaar zou het misschien kunnen gaan om zaaigoed (winterrogge). Het is ook niet ondenkbaar dat het de wintervoorraad is geweest om het gezin te kunnen voorzien van brood. In beide gevallen zijn het kleine rampen voor Gerdt Huisinck.

Deze veroordeling staat niet op zichzelf; in het najaar van 1574 zijn meerdere mensen veroordeeld voor het niet leveren van rogge of haver. Was het misschien een jaar van misoogsten geweest of  een jaar dat oogsten door oorlogshandelingen verloren zijn gegaan misschien? Vergeet niet dat enkele jaren daarvoor, in 1568 met de Slag bij Heiligerlee, de tachtigjarige oorlog is uitgebroken!

 

Kind van Gerdt en N.:

1 Johan Gerdts Huisingh, geboren in 1553 in Onstwedde. Volgt II.

 

 

II Johan Gerdts Huisingh is geboren in 1553 in Onstwedde, zoon van Gerdt Huisingh (zie I) en N. N.. Johan is overleden na 1613 in Onstwedde, minstens 60 jaar oud. Landbouwer op ’t Huisingh-erve te Onstwedde. Johan trouwde, ongeveer 22 jaar oud, omstreeks 1575 in Onstwedde met Wupcke Johans ter Walslage, ongeveer 20 jaar oud. Wupcke is geboren omstreeks 1555 in Ter Walslage (gem.Vlagtwedde), dochter van Johan ter Walslage en N. N..

 

In het breukenboek lezen we dat Johan Huisingh op 2 februari 1613 sibbevoogd is van Else, dochter van zwager Nanne Johans ter Walslage en Alcke ter Borgh.

Men kende vroeger drie soorten voogden: de sibbevoogd (doorgaans benoemd uit de familie van de overgebleven ouder), de principale voormond (doorgaans uit de familie van de overleden ouder) en de vreemde voogd (in het geheel niet verwant aan de ouders). De voogden moesten de financiën van de kinderen behartigen als die een vader of een moeder hadden verloren. Dit was vooral belangrijk als vader of moeder opnieuw ging trouwen.

 

Kinderen van Johan en Wupcke:

1 Hiske Johans Huisingh/op’t Jacobs, geboren omstreeks 1578 in Onstwedde. Volgt III.

2 N.Johans Huisingh, geboren omstreeks 1585 in Onstwedde. N.Johans trouwde, ongeveer 25 jaar oud, omstreeks 1610 met Albert Geerts Tidweringh, ongeveer 30 jaar oud. Albert is geboren omstreeks 1580 in Onstwedde, zoon van Geert Aickes Tidweringh en Alcke Elses Halmingh. Albert is overleden na 1664 in Wessinghuizen, minstens 84 jaar oud.

 

 

III Hiske Johans Huisingh/op’t Jacobs is geboren omstreeks 1578 in Onstwedde, zoon van Johan Gerdts Huisingh (zie II) en Wupcke Johans ter Walslage. Hiske is overleden omstreeks 1644 in Onstwedde, ongeveer 66 jaar oud. Landbouwer op het Huisingh-erve te Onstwedde.

 

 

In oude boeken (o.a. het breukenboek) komen we Hiske’s naam vaak tegen; sommige vermeldingen doen vermoeden dat Hiske een persoon van redelijke aanzien is geweest:

·         14 juli 1614: Hijscko Husijnck was “Vulmacht des landes Westerwolde”; een volmacht was gekozen uit de eigenerfden en regelde samen met andere volmachten de gemeenschappelijke taken in een kerspel. 

·         29 oktober 1622: Wessel Hindricks komt zijn verplichting aan  Hiske Huising en Hans Hutsing niet na, waardoor Wessel wordt  aangeslagen voor een “breuck van twe daler”;

·         21 mei 1624: Zondagsheiliging werd erg belangrijk gevonden. Door een mandament van de bisschop van Groningen, Johannes Knijf, was het niet toegestaan om zich zondags tijdens de kerkdienst op het kerkhof op te houden of te zitten voor de deur van de kerk (het kerkhof was vroeger een belangrijke plaats om samen te komen; het was ook de plaats waar recht werd gesproken). Wat zeker niet mocht is zich tijdens de kerkdienst ophouden in de kroeg. Blijkbaar was Hiske Huisinck niet zo vroom, althans hij trok zich niets aan van de nieuwe regels en moest vervolgens een boete betalen: “Hiske Huisinck hefft voor predicatie in den harbarge gedroncken, daer van op een rijxdaler verdragen”;

·         In 1626 heeft het gezin waarschijnlijk hachelijke momenten doorstaan. Ene Hindrick Decker, “Rueter angenomen sijnde under den Koninck van Denemarcken” (een ruiter in dienst van de koning van Denemarken dus)  heeft de vensters van Hiske’s huis ingeslagen en  met zijn “pistoele” in de “ganck” van het huis geschoten.  Gezien de zware strafmaat van 20 Carolische guldens voor Jacob Decker, de vader van Hindrick,  handelt het om een combinatie van een zwaar vergrijp en een rijke vader;

·         11 oktober 1627: Albert Jacobs wordt veroordeeld tot betaling van een “rijxdaler” omdat hij zijn verplichting jegens Hiske niet nakomt. Waarschijnlijk betreft het een betalingsachterstand en heeft dit geleidt tot geweld want Albert Jacobs wordt ook veroordeeld tot betaling van een vier keer zo hoog bedrag (10 Carolische guldens) omdat hij Hiske “een doorgaende wonde” heeft gestoken;

·         13 juni 1629: Hiske Huisingh wordt door Frerick Hardinghe voor het gericht gedaagd om “seven dalers” te betalen voor de aankoop van een “swijn” door de “Gemeinte van Onstwedde” op 13 januari 1613. Hiske wordt daarop aangesproken omdat zijn overleden vader Johan Huisingh “boerder” was  van de plaatselijke boerschap;

·         In 1631 eist Hiske Huisingh voor het gerecht van Westerwolde dat het Wiltet Reints wordt verboden om het koren te vervoeren van twee door  hem aan Wiltet  verhuurde akkers op de Onstwedder es; ook  het koren dat al van de akkers is gehaald zou teruggebracht moeten worden, “bevoerens hij sijne competente garven daer van genoten”; blijkbaar heeft Hiske recht op een deel van de opbrengsten van het land. In het vervolg van de tekst wordt gesproken over 13 schepel graan, wat overeenkomt met bijna 400 liter graan.

·         In  1632  verzuimt Aicke ter Sterenborck zijn verplichtingen aan Hiske;

·         Op 2 oktober 1637 komen Hans Mennersinge, Eedo Hannes, Hiscko Huisinge in aanvaring met Hans Huitsinge en gooien ze hem op de grond “for de dael omme haer doden over zijn landt te voeren”. Blijkbaar was er onenigheid over het recht van overpad.  Misschien zelfs dat de escalatie plaats vindt tijdens het vervoer van iemand naar zijn laatste rustplaats. En dat temidden van alle belangstellenden!

·         In 1639 komt Hiske zijn verplichtingen aan meester Luicken niet na en in 1640 blijft hij in gebreke tegenover Rolef Rolefs.  Jammer genoeg weten we niet waar het om gaat, maar waarschijnlijk betreft het een aanmaning voor een afbetaling van schulden. 

Bron: Ontfanck van breucken des Gerichtes Westerwolde 1567-1667

 

Tegenwoordig gebruiken we een handtekening om ons kenmerk achter te laten op  officiële documenten.  Vroeger was het gebruikelijk dat mensen een zogenaamd handmerk plaatsten. Het was niets anders dan een combinatie van lijnen tot een soort hiërogliefe vorm. Hiske Huisingh maakte gebruik van zijn initialen en schoof de beide H’s in elkaar tot een soort H met drie pootjes.

 

Hiske:

(1) trouwde, ongeveer 27 jaar oud, omstreeks 1605 in Onstwedde met Fenne Hansen Jacobs, ongeveer 25 jaar oud. Fenne is geboren omstreeks 1580 in Veenhuizen (Onstwedde), dochter van Hans Jacobs. Fenne is overleden vóór 1625 in Onstwedde, ten hoogste 45 jaar oud.

(2) trouwde, ongeveer 47 jaar oud, op donderdag 6 februari 1625 in Onstwedde met Alcke Wubbes Evers, ongeveer 26 jaar oud. Alcke is geboren omstreeks 1599 in Wessinghuizen, dochter van Wubbe Evert Evers en Aicke Heijes Horlinges. Alcke is overleden na 1653 in Onstwedde, minstens 54 jaar oud.

 

06-02-1625 Inn den alderhilligsten namen Godes amen kundt und openbahr seij Jedermannichlichen, wie dat ihm jhare na der heilsamen gebordt unsers erlossers und salichmakers  Jesu Christi Ein dusent sees hundert vijff und twintich den sessten tag februarij ter ehren godes und vermherung mensliche geslechtes eine Christlike Eheberedungh gescheen van beiden sijden der freunden hiermeden benent, Tuschen den Erb.Hiske Huisinck und der dogentsamen Alke Evers, Wubbe Evers ehelike dochter also und der gestalth wie hir naerschreven folget. Ersteliken lavet Wubbe Evers siner dochter Alken tho brutschatte offte boelgudt mit thoe geven dre hundert Embder gulden Jeder guld.tho dre und twintichste halff stub. bb. gerekent mit een Junge osse, welke vorges summe van penningen lovet ger. Wubbe Evers unfeilbhar in folgenden termine tho betalen den ersten termin up Meij Ao. Dusent ses hundert sees und twintigh hundert daler und folgentz alle Jhaer up Meij vijfftich Embder gulden beth so lange de geheele summe ten fullen erleest und betalet. Boven dat belovet Wubbe Evers siner dochter Alken mit tho geven een bedde mit sin thobehoer. Noch hefft de brut vor sich gewunnen gudt so sich belopt umbtrent an de anderthalff hundert gulden wie hetselve doer aestimatie van sinen schall komen bliken darvan Hiske Huisinck bentfanck sal geholden wesen acte…. Eren Mitt desen vors. brutschatte lovet Hiske Huisinck de brut tho nemen in sin hove und gudere und sollen alle gewunnen gudere so hem nicht von sinen olderen ingearvet, sollen vor hem und der brut und harer beider arven sijn und bliven, dorup sij dochter Wubbe int geringese nicht schall hebben tho seggen. Baven dat sollen de latere kindere so Ihne gott in shonder the geven, wordt glick na huses vermogen und freunderath affgebodelt werden. Alnoch is affgeredet so brudigam ov brudt ohne lives arven ersterven werden, dat Gorh verhoden wolle schall de bruth von des brudigams gudt tho geneeten hebben hundert slechte daler und debrudigam von der brut glickfals vijfftich daler. Aldus avereinkomen von beiden sijden der freunden rades, brudigams sidt Albert Tidweringh und Gerdt Schroers. Zu der brudt sidt Wubbe Evers, Jacob ten Veenhus, Richter, Abel Gerdts und Johan Naninck und ander gode luden noch mher und ick undergeschreven Pastor hebbe up parthien begher und bede desen hillixbreff geschreven unders: und mit mines gewontlicken pastorath Zeegell befestiget. Actum Ao.ex.ne d. 6 febru. Johannes Fabricius Ecclae.Unstweddae

 

Dit contract is het oudst bewaard gebleven huwelijkscontract van Westerwolde

 

 

 

Kind van Hiske en Fenne:

1 Wubcke Hiskes Jacobs/Huisingh, geboren omstreeks 1608 in Onstwedde. Wubcke is overleden na 1654 in Onstwedde, minstens 46 jaar oud. Wubcke trouwde, ongeveer 21 jaar oud, omstreeks 1629 in Onstwedde met Hans Johans Mennersingh, ongeveer 25 jaar oud. Hans is geboren omstreeks 1604 in Onstwedde, zoon van Johan Hanses op ’t Mennersingh en Hermeken Wilts Mennersingh. Hans is overleden omstreeks 1662 in Onstwedde, ongeveer 58 jaar oud. Landbouwer op het eigen erf “het Mennersingh” te Onstwedde.

14-02-1653 Hans Mennersing x Wubbe Huising ter eenre en Johan Hisckes, erfgeseten op ‘t Jacobs te Veenhuisen geassisteert met sijn moeder Alcke Everts. Uitsprake van mij Richter, sampt Joannes Henrici Franck, pastoor te Onstwedde, Else ten Veenhuis, Albert Tiddewering en Wubbe Gerdes in voegen nabeschreven:
- dat Alcke Everts sall beholden ter lijftucht haere toegeschrevene woningen in die hilxbrief tusschen haere en haere zalige Eheman Hiscke,
- datt Hans Mennersing nomine uxoris sall in vreie possesie wedergenieten sodaene landt als welgemelte Hiscke Jacobs zalige ter lijftucht van Huising arve int gebruick gehadt end d’weduwe nevens haer comparante zoen Jan Hisckes tott nu toe noch heft, mits daertegens Jan Hisckes genietende een summe van dardehalf hondert dalers, daer onder mede gereeckent hondert dalers in Hans Mennersing hilx-brief begrepen, voorts oock te geene welgemelte Hiscke heft geteeckent of doen teeckenen in een Reeckenboek.

 

Kinderen van Hiske en Alcke:

2 Johan Hiskes op’t Jacobs, geboren omstreeks 1625 in Veenhuizen (Onstwedde). Volgt IV-a.

3 Jantien Hiskes Huisingh, geboren omstreeks 1627 in Onstwedde. Jantien is overleden, ongeveer 49 jaar oud. Zij is begraven op maandag 17 augustus 1676. Jantien:

(1) trouwde, ongeveer 21 jaar oud, op woensdag 1 april 1648 in Onstwedde met Wubbe Hubbelingh op’t Huisingh, ongeveer 31 jaar oud. Wubbe is geboren omstreeks 1617 in Onstwedde, zoon van Boelman Hannes Hubbelingh en Swaencke Geerts Nannings. Wubbe is overleden omstreeks 1666 in Onstwedde, ongeveer 49 jaar oud.

(2) trouwde, ten hoogste 41 jaar oud, vóór woensdag 25 januari 1668 in Onstwedde met Hiscke N. op’t Huisingh, ten hoogste 28 jaar oud. Hiscke is geboren omstreeks 1640. Hiscke is overleden omstreeks 1679, ongeveer 39 jaar oud. Hiscke trouwde later vóór zondag 28 augustus 1678 met N. N..

4 Alver Hiskes op’t Meems, geboren omstreeks 1630 in Onstwedde. Volgt IV-b.

 

 

IV-a Johan Hiskes op’t Jacobs is geboren omstreeks 1625 in Veenhuizen (Onstwedde), zoon van Hiske Johans Huisingh/op’t Jacobs (zie III) en Alcke Wubbes Evers. Johan is overleden, ongeveer 57 jaar oud. Hij is begraven op zaterdag 4 juli 1682. Johan trouwde, ongeveer 29 jaar oud, op dinsdag 24 maart 1654 in Onstwedde met Talle Alberts Ter Maers, ongeveer 20 jaar oud. Talle is geboren omstreeks 1634 in Ter Maars (Onstwedde), dochter van Albert Geerts ter Maers en Swaencke Wubbes ter Maers. Talle is overleden omstreeks 1690 in Ter Maars (Onstwedde), ongeveer 56 jaar oud.

 

Talle krijgt bij haar huwelijk 1300 Keisderguldens mee, de gebruikelijke uitzet en een “bouw-acker”.

 

 

IV-b Alver Hiskes op’t Meems is geboren omstreeks 1630 in Onstwedde, zoon van Hiske Johans Huisingh/op’t Jacobs (zie III) en Alcke Wubbes Evers. Alver is overleden omstreeks 1684 in Veenhuizen (Onstwedde), ongeveer 54 jaar oud. Alver trouwde, ten hoogste 31 jaar oud, vóór 1661 in Onstwedde met Grete Schultes Meems, ten hoogste 26 jaar oud. Grete is geboren omstreeks 1635 in Veenhuizen (Onstwedde), dochter van Schulte Memes en Wupcke N.. Grete is overleden omstreeks 1680, ongeveer 45 jaar oud. Zij is begraven in Veenhuizen (Onstwedde).

 

Grete krijgt als bruidschat 300 Carolische guldens mee.

 

 

Kinderen van Alver en Grete:

1 Schulte Alvers Meems, geboren omstreeks 1660 in Veenhuizen (Onstwedde). Volgt V-a.

2 Hinderick Alvers Meems, geboren omstreeks 1663 in Veenhuizen (Onstwedde). Hinderick is overleden op zaterdag 3 oktober 1699, ongeveer 36 jaar oud.

3 Wupcke Alvers Meems, geboren omstreeks 1665 in Veenhuizen (Onstwedde). Wupcke trouwde, ongeveer 22 jaar oud, omstreeks 1687 in Onstwedde met Jan Arens.

4 Alcke Alvers Meems, geboren omstreeks 1667 in Veenhuizen (Onstwedde). Alcke is overleden omstreeks 1701 in Onstwedde, ongeveer 34 jaar oud. Alcke trouwde, ongeveer 24 jaar oud, omstreeks 1691 in Onstwedde met Derk Jans Sickes, ongeveer 35 jaar oud. Derk is geboren omstreeks 1656 in Onstwedde, zoon van Jan Sickes en N. Dercks. Derk is overleden omstreeks 1718 in Onstwedde, ongeveer 62 jaar oud. Derk trouwde later op vrijdag 19 november 1706 in Onstwedde met Wupcke Oolckes Hilwerts (±1676-1746).

5 Wibbe Alvers Meems, geboren omstreeks 1669 in Veenhuizen (Onstwedde). Volgt V-b.

6 Hiske Alvers Meems, geboren omstreeks 1670 in Veenhuizen (Onstwedde). Volgt V-c.

7 Harmtie Alvers Meems, geboren omstreeks 1673 in Veenhuizen (Onstwedde). Harmtie is overleden, ongeveer 60 jaar oud. Zij is begraven op maandag 22 juni 1733 in Onstwedde. Harmtie trouwde, ongeveer 25 jaar oud, op dinsdag 1 april 1698 in Onstwedde met Jans Egberts, ongeveer 30 jaar oud. Jans is geboren omstreeks 1668 in Onstwedde, zoon van Egbert Jans Egberts. Jans is overleden, ongeveer 92 jaar oud. Hij is begraven op dinsdag 22 juli 1760 in Onstwedde.

 

 

V-a Schulte Alvers Meems is geboren omstreeks 1660 in Veenhuizen (Onstwedde), zoon van Alver Hiskes op’t Meems (zie IV-b) en Grete Schultes Meems. Overleden te Veenhuizen omstreeks 1707. Schulte:

(1) trouwde, ongeveer 22 jaar oud, in 1682 in Onstwedde met N. Wibbes. Zij is begraven op maandag 1 oktober 1696.

(2) trouwde, ongeveer 37 jaar oud, op maandag 9 september 1697 in Onstwedde met Lamme Harms Lotteringh, ongeveer 27 jaar oud. Lamme is geboren omstreeks 1670 in Smeerling, dochter van Harm Olingh op ’t Lotteringh en Ette Egges Lotteringh. Lamme trouwde later op vrijdag 29 augustus 1710 in Onstwedde met Jacob Jans Hiddes. Lamme is overleden, ongeveer 74 jaar oud. Zij is begraven op zondag 26 januari 1744 in Onstwedde.

 

We komen Schulte tegen in het breukenboek voor een gedwongen huwelijk:

“4en Julij 1682 Scholte Memes wegens te vroegh bijslaepen accordeert op f 9 -9”

 

 

V-b Wibbe Alvers Meems is geboren omstreeks 1669 in Veenhuizen (Onstwedde), zoon van Alver Hiskes op’t Meems (zie IV-b) en Grete Schultes Meems. Wibbe trouwde, ongeveer 25 jaar oud, in 1694 in Onstwedde met Martien Alberts. Martien overleed na 28 maart 1705

 

 

V-c Hiske Alvers Meems is geboren omstreeks 1670 in Veenhuizen (Onstwedde), zoon van Alver Hiskes op’t Meems (zie IV-b) en Grete Schultes Meems. Hiske is overleden vóór 1707, ten hoogste 37 jaar oud. Hiske trouwde, ongeveer 21 jaar oud, op 18 oktober 1691 in Winschoten met Geertien Nannes. Zij is gedoopt te Noordbroek en begraven op woensdag 10 juni 1750.

 

Kind van Hiske en N.:

1 Alver Hiskes, gedoopt op zondag 28 augustus 1707 in Onstwedde. Volgt VI.

 

 

 

 

De gele vakken markeren de doorgaande, mannelijke, lijn naar het geslacht Wever.

 

VI Alver Hiskes, zoon van Hiske Alvers Meems (zie V-c) en Geertien Nannes. Hij is gedoopt op zondag 28 augustus 1707 in Onstwedde. Alver is overleden op zaterdag 16 november 1765 in Onstwedde, 58 jaar oud. Alver trouwde, 22 jaar oud, op zondag 16 april 1730 in Onstwedde met Ancke Berents, ongeveer 20 jaar oud. Ancke is geboren omstreeks 1710 in Onstwedde, dochter van Berent Adams en Antje Roelfs. Ancke is overleden, ongeveer 61 jaar oud. Zij is begraven op vrijdag 11 januari 1771 in Onstwedde.

 

16-04-1730: “Uit de becken ontvangen 14 gld.15 st. 4 pl. toen Hindrik Jacobs en Hille Menses en Alver Hiskes en Ancke Berens zijn getrouwd”.

Bron: diaconieboek Onstwedde

 

In 1739, koopt Alver van Albert Evers een woning in Onstwedde voor de som van 430 Car.guldens. De woning stond in wat nu de Dorpstraat heet, schuin tegenover de Gereformeerde kerk, richting Havenstraat (in 1785 wordt dit huis door dochter Anna verkocht aan de diaconie voor 300 Car.gld waarbij ze het recht behoudt om tot haar dood  in een kamer van het huis te mogen wonen).

Misschien als het gevolg van de aankoop van de woning, is hij wegens armoede in 1742 niet in staat om zijn verplichtingen na te komen. Wegens zijn “armlastigheid” is hij zelfs vrijgesteld van het betalen van een breuk.

 

In 1751 draagt Alver met de betaling van 12 stuivers bij aan de nieuwbouw van de plaatselijke school.

 

Kinderen van Alver en Ancke:

1 Hiske Alvers, geboren omstreeks 1731 in Onstwedde. Volgt VII.

2 Anna Alvers. Zij is gedoopt op zondag 30 januari 1735 in Vlagtwedde. Anna is overleden na 1788 in Onstwedde, minstens 53 jaar oud. Anna trouwde, 26 jaar oud, op zondag 19 april 1761 in Onstwedde met Geert Aickes, ongeveer 30 jaar oud. Geert is geboren omstreeks 1731. Geert is overleden, ongeveer 38 jaar oud. Hij is begraven op zaterdag 7 oktober 1769 in Onstwedde.

3 Berent Alvers. Hij is gedoopt op zondag 14 juli 1737 in Onstwedde. Berent, 37 jaar oud,  is waarschijnlijk getrouwd op 18 mei 1775 in Groningen met Stijntje Smits van Westerlee.

4 Hille Alvers. Hij of zij is gedoopt op dinsdag 26 juli 1740 in Onstwedde. Hille is overleden, 1 jaar oud. Hij of zij is begraven op vrijdag 29 december 1741 in Onstwedde.

5 Albert Alvers. Hij is gedoopt op zondag 19 april 1744 in Onstwedde. Waarschijnlijk begraven te Onstwedde op 28 maart 1752.

 

 

Tot zover de stamreeks vanaf Gerdt Huisingh tot aan Hiske Alvers.  Het vervolg, Hiske Alvers en zijn  nakomelingen, noemen we de genealogie van de familie Wever

 

 

VII Hiske Alvers is geboren omstreeks 1731 in Onstwedde, zoon van Alver Hiskes (zie VI) en Ancke Berents. Hiske is overleden op zaterdag 4 september 1790 in Onstwedde, ongeveer 59 jaar oud. Hiske:

(1) trouwde, ongeveer 25 jaar oud, op zondag 11 april 1756 in Onstwedde met Sibilla Jans Thedingh, ongeveer 21 jaar oud. Sibilla is geboren omstreeks 1735 in Onstwedde, dochter van Jan Jarckes Thedingh en Geeske Adams. Sibilla is overleden, ongeveer 31 jaar oud. Zij is begraven op zondag 16 februari 1766 in Onstwedde.

(2) trouwde, ongeveer 36 jaar oud, op zondag 8 november 1767 in Onstwedde met Hindertje Hindriks, 20 jaar oud. Hindertje is een dochter van Hindrik Scholtens en Hille Menses. Zij is gedoopt op zondag 5 november 1747 in Onstwedde. Hindertje is overleden op donderdag 24 maart 1808 in Onstwedde, 60 jaar oud (oorzaak: “overleden aan de tering”).

 

Zoals eerder geschreven heeft zoon Berent zich genoemd naar zijn vak: Wever. Waarschijnlijk heeft hij dit ambacht geleerd van zijn ouders, want op 28 november 1762 betaalt de diaconie van Onstwedde 1 gulden en 10 stuivers voor een stuk geweven linnen aan Hiske Alvers en Sibilla Jans Thedingh.

 

(Bron: diaconieboek Onstwedde)

Hiske Alvers was dus ook al wever!

 

 

Kinderen van Hiske en Sibilla:

1 Geesje Hiskes. Zij is gedoopt op zaterdag 25 december 1756 in Onstwedde. Geesje is overleden vóór zondag 20 februari 1757, ten hoogste 1 maand oud.

2 Geesje Hiskes. Zij is gedoopt op zondag 20 februari 1757 in Onstwedde. Geesje is overleden in juli 1785 in Ter Apel, 28 jaar oud. Geesje trouwde met Albert Jans ter Horst. Albert is geboren in Vlagtwedde.

3 Berent Hiskes Wever, gedoopt op zondag 13 april 1760 in Onstwedde. Volgt VIII-a.

4 Alver Hiskes Wever, gedoopt op zondag 2 februari 1766 in Onstwedde. Volgt VIII-b.

 

Voorafgaand aan het tweede huwelijk van Hiske worden Hannes Jans en Albert Alberts Snijder op 3 november 1767 als voogden benoemd voor de kinderen uit zijn eerste huwelijk. Blijkbaar gaat het niet zo goed want op 22 mei 1773 worden Harmannus Jans Dun (principale voormond), Jarcke Alberts (sibbevoogd) en Harm Harms Brouwer (vreemde voogd) benoemd als voogden (voor uitleg over de voogden zie II Johan Gerdts Huisingh).

 

Kinderen van Hiske en Hindertje:

5 Antke Hiskes, geboren in Onstwedde. Zij is gedoopt op vrijdag 23 maart 1770 in Onstwedde. Antke is overleden op dinsdag 19 februari 1811 in Onstwedde, 40 jaar oud. Antke:

(1) trouwde, 21 jaar oud, op zondag 5 februari 1792 in Onstwedde met Tjebbe Hansens Raveling, ongeveer 32 jaar oud. Tjebbe is geboren omstreeks 1760 in Bunde (Dld), zoon van Hans Tjebben Raveling en Renste Jacobs. Tjebbe is overleden, ongeveer 42 jaar oud. Hij is begraven op donderdag 11 maart 1802 in Onstwedde. Tjebbe is weduwnaar van Jantien Reints (1763-1791), met wie hij trouwde op zondag 16 december 1787 in Onstwedde.

(2) trouwde, 33 jaar oud, op vrijdag 8 april 1803 in Onstwedde met Luiken Berends Luikens, 51 jaar oud. Luiken is een zoon van Berent Roelfs en Hille Luickens. Hij is gedoopt op vrijdag 14 januari 1752 in Onstwedde. Luiken is overleden op zondag 8 juni 1806 in Onstwedde, 54 jaar oud.

(3) trouwde, 37 jaar oud, op zondag 27 december 1807 in Onstwedde met Willem Jans Meijer, 30 jaar oud. Willem is een zoon van Johan Hendriks Meijer en Jantje Harms Kremer. Hij is gedoopt op woensdag 12 februari 1777 in Onstwedde. Willem is overleden op woensdag 30 maart 1859 in Vriescheloo, 82 jaar oud.

6 Hindrik Hiskes. Hij is gedoopt op zondag 15 december 1771 in Onstwedde. Hindrik is overleden, 21 jaar oud. Hij is begraven op donderdag 4 april 1793 in Onstwedde.

 

 

Om zelf te ontcijferen: Een gedeelte uit het doopboek van de Ned.Herv.gemeente te Onstwedde met daarop de tekst “Den 13.Apr.Hiskes Alverts en Sibilla Jans haar soon Berent”. Bovenaan de bladzijde het jaartal 1760.

 

VIII-a Berent Hiskes Wever, zoon van Hiske Alvers (zie VII) en Sibilla Jans Thedingh. Hij is gedoopt op zondag 13 april 1760 in Onstwedde. Berent is overleden op woensdag 15 mei 1816 in Onstwedde, 56 jaar oud. Wever van beroep

Berent trouwde, 24 jaar oud, op zondag 30 januari 1785 in Onstwedde met Wubke Hiskes Abrahams Huges, 24 jaar oud. Wubke is een dochter van Hiske Geerts Huges en Sibilla Abrahams. Zij is gedoopt op zondag 20 juli 1760 in Onstwedde. Wubke is overleden op maandag 8 oktober 1827 in Onstwedde, 67 jaar oud. Ook zij was “weversche” van beroep.

 

In vroeger tijd gebeurde het dat bende’s soldaten op strooptijd gingen en afgelegen boerderijen en gehuchten plunderden. In Onstwedde spraken de dorpsbewoners af dat men dan gezamenlijk de schade zou dokken als stropende soldaten het dorp zouden bezoeken. Ook Berent Hiskes (Wever) behoort tot de ondertekenaars van de akte. In februari 1795 gebeurt dan waar ze bang voor zijn. Twaalf Engelse soldaten onder aanvoering van een sergeant bezoeken Onstwedde. Ze trekken naar de herberg van Strating. De herbergier wordt gedwongen om de soldaten te voorzien van eten en drinken. Strating slaat op de vlucht en de soldaten bedienen zichzelf. Nadat ze genoeg gegeten, en vooral gedronken hebben, trekken ze naar erve Boels, tegenover de herberg. Abel Boels wordt door de arm geschoten, maar weet samen met zijn vrouw en kinderen te ontsnappen met medeneming van geld en sieraden. Woedend steken de soldaten de boerderij in brand. Het komt tot een treffen met een knecht en enkele anderen die naar de boerderij gaan om het vee uit de schuren te halen. De knecht verbrijzeld met de slag van een bijl de schedel van één van de soldaten. De andere soldaten vertrekken in de richting van Smeerling onder bescherming van hun dreigende geweren tegen de te hoop gelopen bevolking. De boerderij brandde geheel af en ook Berent draagt zijn deel bij aan de opbouw van de boerderij: eerst op 3 december 1795 en later op 28 februari 1810.

 

 

Kinderen van Berent en Wubke:

1 Hiske Berents. Hij is gedoopt op maandag 11 april 1785 in Onstwedde. Hiske is overleden, 4 jaar oud. Hij is begraven op zaterdag 25 april 1789 in Onstwedde.

 

25-04-1789 “Abel Klaassen te Onstwedde maakt bekend dat een kind van Beerend Hiskes, aldaar in de slood, ter zijden an zijne tuine, was verdronken, zijnde het zelve aldaar door de vader gevonden gisteravond in donkeren. Het kind was om de vier jaar oud en niet lange vermist. Edog, bij weeder vindinge, waaren diverse hulpmiddelen aangewend dem vruchteloos.”

 

2 Geert Berends Wever, geboren op maandag 14 mei 1787 in Onstwedde. Volgt IX-a.

3 Hiske Wever, geboren op dinsdag 17 november 1789 in Onstwedde. Hij is gedoopt op zondag 22 november 1789 in Onstwedde. Hiske is overleden, 13 jaar oud. Hij is begraven op dinsdag 9 augustus 1803 in Onstwedde.

 

Er is een oud verhaal over een familielid die met Napoleon is meegeweest op veldtocht naar Rusland. Sommige bronnen melden dat dit bovenstaande Hiske geweest moet zijn. Dit zou niet kunnen omdat in 1812 de veldtocht naar Rusland is begonnen, terwijl Hiske al in 1803 is overleden.

In de conscriptie, de opgeroepenen voor de Franse militaire dienst tussen 1810 en 1813, komen we echter ook de naam Hiske Wever tegen. Hiske Alvers Wever (IX-c) is in 1812 slechts 14 jaar en kan het dus niet zijn. Is er nog een Hiske Wever geweest? Wordt nog verder uitgezocht.

 

4 Sibilla Beerents Wever, geboren op zaterdag 25 augustus 1792 in Onstwedde. Zij is gedoopt op zondag 2 september 1792 in Onstwedde. Sibilla is overleden op maandag 29 april 1839 in Onstwedde, 46 jaar oud. Dienstmeid (1814) en “arbeidersche”.

Sibilla:

(1) trouwde, 21 jaar oud, op vrijdag 10 juni 1814 in Onstwedde met Wubbe Reints Wilts Eemsing, 28 jaar oud. Wubbe is een zoon van Reint Jans Eemsing en Jantje of Geertje Wubbes. Hij is gedoopt op zondag 19 juni 1785 in Vlagtwedde. Wubbe is overleden op maandag 3 november 1817 in Onstwedde, 32 jaar oud, boerenknecht.

(2) trouwde, 27 jaar oud, op zaterdag 30 oktober 1819 in Onstwedde met Frerik Harms Stel, 24 jaar oud. Frerik is een zoon van Harm Freerks en Lukkien Geerts. Hij is gedoopt op zondag 5 april 1795 in Wedde. Frerik is overleden op zondag 18 maart 1860 in Onstwedde, 64 jaar oud, dagloner, boerenknecht, arbeider.

 

Het dragen van nieuwe achternamen is in de overgangsfase vast nog even wennen geweest. Sibilla wordt bij haar eerste huwelijk door maire (burgermeester) Abel Boels nog aangeduid met de achternaam Wever. Bij haar tweede huwelijk schrijft hij haar in met het patroniem Beerents.

 

5 Geessien Wever. Zij is gedoopt op woensdag 19 augustus 1795 in Onstwedde. Geessien is overleden op donderdag 5 januari 1865 in Stadskanaal, 69 jaar oud. Geessien trouwde, 21 jaar oud, op vrijdag 8 november 1816 in Onstwedde met Harm Alberts de Boer, 24 jaar oud. Harm is geboren op donderdag 12 januari 1792 in Onstwedde, zoon van Albert Harms Boer en Roelfijn Engels. Harm is overleden op zaterdag 3 november 1838 om 09:00 in Stadskanaal, 46 jaar oud. Landgebruiker, arbeider.

6 Jantien Wever, geboren op donderdag 25 februari 1796. Zij is gedoopt op vrijdag 4 maart 1796 in Onstwedde. Jantien is overleden op vrijdag 18 februari 1825 in Onstwedde, 28 jaar oud. Jantien bleef ongehuwd;  “arbeidersche”.

7 Hindertijn Wever. Zij is gedoopt op zondag 9 september 1798 in Onstwedde. Hindertijn is overleden op woensdag 25 juni 1879 om 18:00 in Onstwedde, 80 jaar oud. Dienstmeid.

Hindertijn trouwde, 28 jaar oud, op vrijdag 4 mei 1827 in Onstwedde met Jan Jans Wakker, 30 jaar oud. Jan is geboren op donderdag 27 april 1797 in Onstwedde, zoon van Jan Roelfs Wakker en Griettien Jans. Jan is overleden op woensdag 31 januari 1883 in Onstwedde, 85 jaar oud. Veldwachter en landbouwer.

8 Jan Berends Wever, geboren op dinsdag 1 september 1801 in Onstwedde. Volgt IX-b.

 

Op 8 februari 1826 wordt door de (vijf nog levende) kinderen van Berent Hiskes Wever aan Wubbe Jans Horlings het ouderlijk huis (aan de huidige Scholtweg in Onstwedde) met tuin verkocht, “getekend no.15” (erve Hannes II) voor een bedrag van fl.605,=. Aan anderen worden nog drie akkers verkocht voor een totaalbedrag van fl.1435,=.

 

 

VIII-b Alver Hiskes Wever, zoon van Hiske Alvers (zie VII) en Sibilla Jans Thedingh. Hij is gedoopt op zondag 2 februari 1766 in Onstwedde. Alver is overleden op zaterdag 28 maart 1846 in Onstwedde, 80 jaar oud. Landbouwer, landgebruiker.

Alver trouwde, 29 jaar oud, op zondag 10 mei 1795 in Onstwedde met Eva Harms Boer/Wilts, 26 jaar oud. Eva is een dochter van Harm Alberts en Jantijn Hanssens. Zij is gedoopt op zondag 15 mei 1768 in Onstwedde. Eva is overleden op maandag 15 augustus 1836 in Onstwedde (huisnr.54), 68 jaar oud. Arbeidster (1836).

 

In 1804 koopt Alver een huis aan de Havenstraat te Onstwedde  voor fl.1700,=.

 

Kinderen van Alver en Eva:

1 Jantijn Alvers Wever, geboren op donderdag 25 februari 1796 in Onstwedde. Jantijn is overleden op woensdag 4 december 1833 in Onstwedde, 37 jaar oud. Jantijn trouwde, 20 jaar oud, op vrijdag 28 juni 1816 in Onstwedde met Jan Alberts Tempel, 41 jaar oud. Jan is geboren op zondag 3 juli 1774 in Onstwedde, zoon van Albert Wilts en Hindrikjen Jans Tempel. Jan is overleden op zondag 27 januari 1850 om 01:00 in Onstwedde, 75 jaar oud. Landbouwer.

2 Hiske Alvers Wever, geboren op woensdag 2 mei 1798 in Onstwedde. Volgt IX-c.

 

 

IX-a Geert Berends Wever is geboren op maandag 14 mei 1787 in Onstwedde, zoon van Berent Hiskes Wever (zie VIII-a) en Wubke Hiskes Abrahams Huges. Hij is gedoopt op donderdag 17 mei 1787 in Onstwedde. Geert is overleden op woensdag 14 oktober 1857 in Onstwedde, 70 jaar oud. Wever (1835) en landbouwer (1857)

Geert trouwde, 23 jaar oud, op zondag 30 december 1810 in Onstwedde met Alke Geerts Boels, 25 jaar oud. Alke is een dochter van Geert Boels en Hadewijch Wubbes Horlings. Zij is gedoopt op maandag 11 juli 1785 in Onstwedde. Alke is overleden op donderdag 2 januari 1873 in Onstwedde, 87 jaar oud.

 

Kinderen van Geert en Alke:

1 Berend Geerts Wever, geboren op woensdag 23 oktober 1811 in Onstwedde (gem.Bourtange). Volgt X-a.

2 Geert Wever, geboren op zondag 8 december 1816 in Onstwedde. Geert is overleden op vrijdag 24 januari 1817 in Onstwedde, 1 maand oud.

3 Hadewieg Wever, geboren op zaterdag 2 mei 1818 in Onstwedde. Hadewieg is overleden op zaterdag 14 oktober 1854 in Onstwedde, 36 jaar oud.

Hadewieg trouwde, 24 jaar oud, op woensdag 4 mei 1842 in Onstwedde met Aike Berends Meems, 37 jaar oud. Aike is geboren op zondag 24 februari 1805 in Veenhuizen (Onstwedde), zoon van Berent Jans Meems en Jodoka Alberts Warring. Aike is overleden op woensdag 15 juni 1864 in Onstwedde, 59 jaar oud. Arbeider.

4 Wubke Wever, geboren op maandag 15 januari 1827 in Onstwedde. Wubke is overleden op maandag 14 september 1829 in Onstwedde, 2 jaar oud.

 

 

·      14 april 1806 Jan Willems te Onstwedde verkoopt aande 18-jarige Geert Berends te Onstwedde een tuin gelegen in de Eck bij Onstwedde; koopsom 265 gld.

 

·      25 februari 1840: we lezen dat Geert Berends Wever en J.H.Moorlag (diaken) aanwezig zijn bij een kerkenraadsvergadering van de Afgescheiden kerk te Sellingen ten huize van H.Timmer.

Bron: “De Afscheiding van 1834 in Groningerland”

 

IX-b Jan Berends Wever is geboren op dinsdag 1 september 1801 in Onstwedde, zoon van Berent Hiskes Wever (zie VIII-a) en Wubke Hiskes Abrahams Huges. Jan is overleden op zaterdag 15 november 1851 in Onstwedde, 50 jaar oud. Arbeider.

 

 

Jan trouwde, 34 jaar oud, op dinsdag 3 mei 1836 in Onstwedde met Engeltje Engels Kruize, 23 jaar oud. Engeltje is geboren op zaterdag 16 januari 1813 in Veele, dochter van Engel Engels Kruize en Fennechien Everts Meesters. Engeltje is overleden op zondag 20 maart 1892 in Tange-Alteveer, 79 jaar oud. Engeltje trouwde later op zaterdag 3 april 1858 in Onstwedde met Heije Horlinghs (1811-1892). Arbeider.

 

Op 16 april 1830 wordt een boeldag gehouden ten gunste van Freerk Boeles Halmingh.  Jan Berends Wever koopt de volgende zaken: 2 stoelen (fl 0,50), 1 ijzeren pot (fl.0,75), haardkitten (fl.1,70), 5 borden (fl.0,20), 1 schotel (fl.1,20), 5 suikerpotten (fl.0,55) en 1 tang (fl.0,50).

 

Kinderen van Jan en Engeltje:

1 Fennechien Wever, geboren op donderdag 9 maart 1837 in Onstwedde (huisnr.15). Fennechien is overleden op dinsdag 23 februari 1926 in Barlage (Onstwedde), 88 jaar oud. Fennechien:

(1) trouwde, 23 jaar oud, op zaterdag 2 juni 1860 in Vlagtwedde met Jan Scholtes, 24 jaar oud. Jan is geboren op dinsdag 22 maart 1836 in Ter Apel, zoon van Jantje Scholtes. Jan is overleden op woensdag 19 april 1871 in Smeerling, 35 jaar oud, arbeider

(2) trouwde, 42 jaar oud, op zaterdag 6 maart 1880 in Onstwedde met Geert Lutter, 49 jaar oud. Geert is geboren op zondag 10 oktober 1830 in Onstwedde, zoon van Berend Alberts Lutter en Jantje Geerts Engelkes. Geert is overleden op dinsdag 26 maart 1889 in Onstwedde, 58 jaar oud. Geert is weduwnaar van Grietje Drok (1843-1879), met wie hij trouwde op zaterdag 22 april 1865 in Onstwedde. Koopman.

2 Berend Wever, geboren op woensdag 25 september 1839 in Onstwedde. Volgt X-b.

3 Wubke Wever, geboren op maandag 28 februari 1842 in Onstwedde. Wubke is overleden op dinsdag 27 maart 1860 in Onstwedde, 18 jaar oud.

4 Everwijn Wever, geboren op dinsdag 27 november 1849 in Onstwedde. Everwijn is overleden op woensdag 17 april 1850 in Onstwedde, 4 maanden oud.

 

 

IX-c Hiske Alvers Wever is geboren op woensdag 2 mei 1798 in Onstwedde, zoon van Alver Hiskes Wever (zie VIII-b) en Eva Harms Boer/Wilts. Hiske is overleden op maandag 3 januari 1853 in Onstwedde, 54 jaar oud. Landgebruiker, landbouwer, arbeider. Hiske:

(1) trouwde, 38 jaar oud, op woensdag 22 juni 1836 in Onstwedde met Janna Reints Reints, 26 jaar oud. Janna is geboren op dinsdag 16 januari 1810 in Vlagtwedde, dochter van Reint Harms Reints en Engeltien Jacobus Timmer. Janna is overleden op woensdag 10 februari 1841 in Onstwedde, 31 jaar oud, “arbeidersche”

(2) trouwde, 44 jaar oud, op zaterdag 22 april 1843 in Onstwedde met Geertien Derks Hiddes, 26 jaar oud. Geertien is geboren op woensdag 30 oktober 1816 in Vlagtwedde, dochter van Derk Geerts Hiddes en Jantien Berends Meendering. Geertien is overleden op zaterdag 13 maart 1886 in Onstwedde, 69 jaar oud, “arbeidersche”en landbouwer.

 

Op 11 juni 1878, bijna 25 jaar na het overlijden van Hiske Alvers Wever verdelen zijn erfgenamen de bezittingen. Deze erfgenamen zijn z’n tweede vrouw Geertien Derks Hiddes en hun beider zoons Alver en Derk en hun halfbroer Reint.

 

Dat Hiske niet bepaald onbemiddeld is blijkt wel uit de lijst met roerende en onroerende goederen die is opgemaakt na zijn dood. De waarde van zijn huisraad bedraagt op 11 juni 1878 fl.1020,=

 

Om een indruk te geven hierbij een opsomming van het huisraad van Hiske en de geschatte waarde hiervan:  “een kabinet (fl.25,-) ,  eene kast (fl.10,-) , een tafel (fl.4,-) , acht stoelen (fl.8,-) , een klok (fl.10,-) , een spiegel (fl.1,-) , een lamp en lantaarn (fl.2,-) , een boekenkast (fl.1,-) ,  een statenbijbel en eenige andere boeken (fl.10,- , twee koffiepotten, koffiemolen, en komfoor (fl.2,-) , porcelein en aardewerk (fl.5,-) , lepels, vorken, messen en trechter (fl.3,-) , zestig kilogram droogspek (fl.48,-)`,  oliestel beddegoed (fl.120,-) , karn- en melkgereedschap (fl.15,-) , spinde, broodtrog en vier vaten (fl/8,-) ,  potten, ketels, pan en hangijzer, haardketting, tang en artschop? (fl.8,-) , een paard (fl.270,-) , drie koeien (fl.350,-) , een varken (fl.20,-) , een wagen met ladders (fl.50,-) , twee ploegen en een egge (fl.15,-) , eene wan en een klein boerengereedschap (fl.10,-) , teugels, halsters, toomen, leidzels, pinnings punter (??), booms en paardenstrippen (fl.10,-) , twee kruiwagens en haksellade emmer (fl.10,-) , tien korenzakken (fl.5,-)  etc." 

 

De bezittingen uit onroerende goederen worden geschat op fl.3060,=. Samen met de roerende goederen een totale waarde van fl.4080.  Reint verkoopt terstond zijn vierde deel groot fl.1020 aan zijn beide halfbroers en aan zijn stiefmoeder. Waarschijnlijk een goede deal voor Reint, want negen jaar later, op 5 februari 1887, proberen Alver en Derk het grootste deel van de onroerende goederen bij openbare verkoop te slijten. Een stuk grond dat in 1878 een geschatte waarde heeft van fl.400,- wordt in 1887 voor fl.300,- verkocht. Een klein stukje grond  gaat van de hand voor fl.20,= . De rest blijkt onverkoopbaar. De waarde van de verkochte en niet-verkochte onroerende goederen bedraagt fl.1938,= . In negen jaar een waardevermindering van meer dan fl.1000,- ! Beide broers verdelen de onverkoopbare stukken grond.....

 

Bronnen: akte 137,138 notaris Muller en akte 994 en 1001,notaris Koch, beiden standplaats Onstwedde

 

 

Kinderen van Hiske en Janna:

1 Alver Hiskes Wever, geboren op maandag 24 april 1837 in Onstwedde. Alver is overleden op woensdag 20 januari 1841 in Onstwedde, 3 jaar oud.

2 Engeltje Hiskes Wever, geboren op donderdag 23 augustus 1838 in Onstwedde. Engeltje is overleden op woensdag 27 januari 1841 in Onstwedde, 2 jaar oud.

3 Reint Hiskes Wever, geboren op vrijdag 17 april 1840 in Horsten (Musselkanaal). Volgt X-c.

 

Kinderen van Hiske en Geertien:

4 Alver Wever, geboren op woensdag 3 april 1844 in Onstwedde. Volgt X-d.

5 Derk Wever, geboren op maandag 6 april 1846 in Onstwedde. Volgt X-e.

6 Wever, levenloos geboren kind, geboren op zaterdag 19 januari 1850 in Onstwedde.

 

 

X-a Berend Geerts Wever is geboren op woensdag 23 oktober 1811 om 17:00 in Onstwedde (gem.Bourtange), zoon van Geert Berends Wever (zie IX-a) en Alke Geerts Boels. Hij is gedoopt op zaterdag 23 november 1811. Berend is overleden op zondag 2 mei 1880 in Onstwedde, 68 jaar oud. Wever van beroep.

Berend trouwde, 24 jaar oud, op vrijdag 18 december 1835 in Onstwedde met Harmanna Meemes Folkers, 22 jaar oud. Harmanna is geboren op dinsdag 6 juli 1813 in Onstwedde, dochter van Meeme Wubbes Folkers en Alke Hilverts Huiting. Harmanna is overleden op maandag 15 augustus 1870 in Onstwedde, 57 jaar oud. Wever van beroep.

 

Op 18 januari 1877 leent Berend Geerts Wever fl.400,= van boer Abel Freerks Harding tegen een jaarlijkse rente van 4% . Het is nog niet gevonden waarvoor hij het geld moet of wil gebruiken.

Op 23 januari 1880  heeft Berend het voornemen om twee stukken onroerend goed publiekelijk te verkopen. Het valt te betwijfelen of hij dit voornemen nog tot uitvoer heeft kunnen brengen; bewijzen daarvoor ontbreken en één van beide stukken grond blijkt na zijn dood nog in het bezit van zijn kinderen. Misschien is de financiële nood hoog; amper 2 week na het overlijden van Berend verkopen zijn kinderen het huisraad bij opbod. De opbrengst is fl.101, = Misschien om de prijs op te drijven boden zijn kinderen mee; 15 van de 52 kavels werden door hen gekocht.

Deze tekeningen zijn gemaakt door Vincent van Gogh tijdens zijn “Brabantse” periode in Nuenen.  Het was iets later dan de episode waarin de familie Wever het weefgetouw van de hand heeft gedaan; hun weefgetouw zal er ongeveer net zo uit hebben gezien.

 

Ook een weefstel met toebehoren wordt verkocht; R.M.Folkers uit Mussel heeft er nog het schamele bedrag van fl.5,85 voor over; iets meer dan het bedrag dat is ontvangen met de verkoop van 4 stoelen. Het zou kunnen dat deze vorm van huisnijverheid, door de dan al opkomende industrialisatie niet meer genoeg opbrengt om van te leven; het verklaart dan misschien ook waarom Berend Geerts Wever geld moest lenen zonder dat er onroerend goed is aangekocht. Omdat we  nadien in de archieven niets meer vinden over het weversvak is het onwaarschijnlijk dat het in 1877 geleende geld  is gebruikt voor de aanschaf van een nieuw weefgetouw. Gezien de prijs is het weefgetouw  oud en versleten geweest en misschien is het nog hetzelfde weefgetouw  waarmee vader Geert, grootvader Berend en overgrootvader Hiske de kost hebben verdiend. Het feit dat in minstens vier opeenvolgende generaties de oudste zoon als enige in het gezin het weversvak oppakt doet vermoeden dat het weefgetouw, net als de boerderij in boerenfamilies, steeds werd doorgegeven aan de oudste zoon. Hoe dan ook, met de verkoop van het weefgetouw komt er een einde aan meer dan een eeuw ambachtsweven in de familie!

 

Op 18 december 1880 laten de erfgenamen een drietal kavels onroerend goed  bij opbod verkopen; opbrengst is fl.715,=

Bronnen: akte 19,33 en 140, notaris Muller standplaats Onstwedde

 

 

 

 

 

 

 

 

Kinderen van Berend en Harmanna:

1 Alke Berends Wever, geboren op maandag 19 september 1836 in Onstwedde. Alke is overleden op vrijdag 15 november 1918 in Borgertange (Vlagtwedde), 82 jaar oud. Alke trouwde, 31 jaar oud, op zaterdag 25 april 1868 in Onstwedde met Jarke Berends Lutter, 29 jaar oud. Jarke is geboren op zondag 3 februari 1839 in Onstwedde, zoon van Berend Alberts Lutter en Jantje Geerts Engelkes. Jarke is overleden op woensdag 17 maart 1915 in Sellingen, 76 jaar oud. Smid van beroep.

 

 

Zinloos geweld van alle tijden!

Een zoon van Alke Wever is voor het leven getekend als hij in januari 1898 van de rechtbank te Winschoten 2 jaar gevangenisstraf ontvangt voor mishandeling die de dood tot gevolg heeft gehad. De feiten:

Op de avond van woensdag 10 november 1897 krijgt Willem Veldhuis het in de herberg van de Grooth te Sellingen aan de stok met Albert Huiting. Veldwachter Pals maakt een einde aan de ruzie en zet Willem Veldhuis de kroeg uit. Huiting mag in de herberg blijven. Veldhuis, die al vaker onenigheid heeft gehad met Huiting,  gaat naar Jurrien Timmer en samen maken ze een plan om Huiting bij de herberg op te wachten en hem “af te dekken” ; ze bewapenen zich met stokken en knuppels en gaan terug naar de kroeg. Onderweg sluit Steven Klompmakers zich bij hen aan; ook hij snijdt zich een stok of knuppel.  Als Huiting, zich niet bewust van het loerend gevaar, om ca.23.00 uur de kroeg verlaat maakt hij nog amok met Berend Lutter, de zoon van Alke  Wever. Berend gaat daar niet op in en verlaat kort na Albert Huiting de kroeg. Hij ziet nog net hoe Huiting op de vlucht slaat voor zijn drie belagers; hij bedenkt zich niet, zoekt een stok en zet de achtervolging in. Met zijn vieren weten ze Albert Huiting in te halen en slaan ze op hem in. Als Albert tot drie keer toe tegen de grond wordt geslagen en niet meer opstaat stoppen Berend en Steven en verdwijnen ze spoorslags. De beide anderen slaan nog een tijdje in op Albert. Albert wordt hevig bloedend en met verbrijzelde schedel bewusteloos gevonden en terug naar de herberg gedragen. Hij haalt het licht van de nieuwe dag niet meer. De vier broeders in het kwaad worden de andere dag gearresteerd en naar het Huis van Bewaring te Winschoten gebracht. Willem Veldhuis, 23 jaar oud en Jurrien Timmer, 26 jaar oud gaan beiden voor vier jaar achter de tralies. Steven Klompmakers, 21 jaar, moet 3 jaar zitten. Berend Lutter, 28 jaar oud, krijgt 2 jaar straf opgelegd.

Leeuwarder Courant 17 november 1897

 

 

2 Geert Berends Wever, geboren op donderdag 5 juli 1838 in Onstwedde. Geert is overleden op woensdag 1 mei 1839 in Onstwedde, 9 maanden oud.

3 Geert Berends Wever, geboren op dinsdag 7 april 1840. Volgt XI-a.

4 Meeme Berends Wever, geboren op vrijdag 8 april 1842 in Onstwedde. Volgt XI-b.

5 Wubbe Berends Wever, geboren op woensdag 28 februari 1844 in Onstwedde. Volgt XI-c.

6 Hilvert Berends Wever, geboren op donderdag 22 augustus 1850 in Onstwedde. Volgt XI-d.

 

 

X-b Berend Wever is geboren op woensdag 25 september 1839 in Onstwedde, zoon van Jan Berends Wever (zie IX-b) en Engeltje Engels Kruize. Berend is overleden op vrijdag 23 februari 1912 om 15:00 in Mussel, 72 jaar oud. Arbeider, “dienstknecht”.

Berend trouwde, 25 jaar oud, op zaterdag 6 mei 1865 in Onstwedde met Weija Kamies, 26 jaar oud. Weija is geboren op donderdag 19 juli 1838 in Mussel, dochter van Hindrik Jans Kamies en Jantje Wessels. Weija is overleden op zondag 13 september 1896 in Mussel, 58 jaar oud.

 

Kinderen van Berend en Weija:

1 Jan Wever, geboren op zaterdag 17 februari 1866 in Onstwedde. Volgt XI-e.

2 Jantje Wever, geboren op zondag 14 maart 1869 in Mussel. Jantje is overleden op zaterdag 5 februari 1949 in Mussel, 79 jaar oud.

Jantje:

(1) trouwde, 21 jaar oud, op zaterdag 4 oktober 1890 in Onstwedde met Hendrik Fennema, 22 jaar oud. Hendrik is geboren op donderdag 23 april 1868 in Mussel, zoon van Hendrik Fennema en Grietje Veldhuis. Hendrik is overleden op donderdag 12 juni 1919 in Mussel, 51 jaar oud. Arbeider, landbouwer.

(2) trouwde, 51 jaar oud, op donderdag 22 april 1920 in Onstwedde met Roelf Folkers, 53 jaar oud. Roelf is geboren op dinsdag 1 januari 1867 in Mussel, zoon van Elze Folkers en Aaltje Bakker. Roelf is overleden op vrijdag 17 april 1942 in Mussel, 75 jaar oud. Roelf is weduwnaar van Geertien Wubs (1866-1905), met wie hij trouwde op donderdag 14 april 1898.

3 Hendrik Wever, geboren op woensdag 13 maart 1872 in Mussel. Volgt XI-f.

4 Engeltje Wever, geboren op donderdag 8 april 1875 om 08:00 in Mussel. Engeltje is overleden op maandag 10 januari 1876 om 22:00 in Mussel, 9 maanden oud.

5 Engel Wever, geboren op zaterdag 16 december 1876 om 07:00 in Mussel. Engel is overleden op dinsdag 26 december 1876 om 17:00 in Mussel, 10 dagen oud.

6 Engeltje Wever, geboren op maandag 4 februari 1878 om 22:00 in Mussel. Engeltje is overleden op maandag 28 mei 1973, 95 jaar oud. Engeltje trouwde, 24 jaar oud, op zaterdag 1 maart 1902 in Onstwedde met Freerk Leffers, 38 jaar oud. Landbouwer. Freerk is geboren op woensdag 6 januari 1864 in Onstwedde, zoon van Hendrik Leffers en Alke Moorlag. Freerk is overleden op zaterdag 17 mei 1947 in Musselkanaal, 83 jaar oud. Freerk is weduwnaar van Geertruida Jans Gelms (1876-1900).

7 Heije Wever, geboren op dinsdag 5 april 1881 in Mussel. Volgt XI-g.